Lezing Miranda Megens bij ICOMOS Nederland

Lezing Miranda Megens bij ICOMOS Nederland

door | feb 4, 2026 | Geen categorie

Op 11 februari 2026 was ik spreker bij de ICOMOS NL-lezingenavond met als thema: ‘Kerkgebouw tussen behoud en verandering’.

Als er op zondag nog maar vier mensen in de kerk zitten, hoe kun je dan voortbestaan en je erfgoed onderhouden? Dat is al jaren een prangende vraag.

In deze interactieve lezing legde ik uit in welke lastige positie kerkgebouwen in Nederland zich bevinden. Ik schetste helder het speelveld van betrokken partijen en waarom het lastig is een kerkgebouw een nieuwe bestemming te geven. Aan de hand van sprekende voorbeelden uit de praktijk liet ik zien dat deze opgave weerbarstig kan zijn.

Ook gaf ik aan hoe initiatieven van onderaf kunnen leiden tot behoud van het gebouw en kerkgemeenschap, en een levendige wisselwerking met de buurt, waardoor het kerkgebouw ook financieel vooruit kan. Het publiek dacht daar actief en creatief over mee. Geen pasklare oplossingen, maar een open gesprek over mogelijkheden en verantwoordelijkheid.

Levendig dorpsgesprek

Levendig dorpsgesprek

door | okt 28, 2024 | Geen categorie

Levendig dorpsgesprek

125 mensen in een zaal. Hoe krijg je dan bruikbare input?

Regelmatig organiseer ik dorpsgesprekken, in het kader van participatie.

Ze zijn er in alle soorten en maten. De ene keer met 10 bezoekers, deze keer wel 125!

Om samen in gesprek te gaan over de nieuwe bestemming voor het kerkgebouw. Een goede werkvorm is dan zeker belangrijk.

De opzet: de bezoekers konden zich verspreiden over vijf onderdelen. Bij elk onderdeel viel er iets te bepraten, te lezen, te schrijven of te doen:

  1. Zo deelden mensen hun herinneringen,
  2. Schreven zij hun ideeën en wensen over nieuwe functies voor het kerkgebouw op,
  3. Konden ze rode stickers plakken bij uitspraken waar ze zich het meest in konden vinden,
  4. Vulden ze een vragenformulier in voor extra input,
  5. En organiseerde ik ‘met de benen op tafel in gesprek’: in makkelijke tuinstoelen konden mensen met elkaar in gesprek over de toekomst van het kerkgebouw.

Het was een levendige sessie, waarbij volop herinneringen en ideeën voor nieuw gebruik werden gedeeld.

Al met al een prima eerste stap in het heroriëntatieproces van deze kerkgemeenschap, aangevuld met een reeks concrete actiepunten en aanbevelingen om mee verder te gaan.

Neem contact op
Afscheid van erfgoed

Afscheid van erfgoed

door | sep 21, 2024 | Geen categorie

Afscheid van erfgoed

Wat als dat nostalgische brugwachtershuisje, die oude school, of de mooie kerk in jouw dorp of stad zomaar verdwijnt?

Erfgoed is niet altijd vanzelfsprekend en blijft niet altijd bestaan.

Als het nodig is om afscheid te nemen, kunnen rituelen die veranderingen begeleiden.

Tijdens mijn master ‘Ritual in Society’, bij mijn studie Culture Studies aan @Tilburg University, specialiseerde ik mij in rituelen. En voor het programma Toekomst Religieus Erfgoed onderzocht ik hoe kerken die gaan sluiten, rituelen hebben ingezet.

Wat fijn dat @Erfgoedhuis Zuid-Holland mijn kennis ook gebruikt! In de ‘Handreiking borgen van immaterieel erfgoed in de kerkenvisie’ wordt mijn rituelenonderzoek genoemd:

  • Afscheidsrituelen: zet je in bij afscheid.
  • Overgangsrituelen: worden toegepast bij de overgangsfase van het oude naar het nieuwe.
  • Inbeddingsrituelen: deze markeren het nieuwe begin.

Wil je mijn onderzoek als inspiratie voor jouw situatie? Het staat vol tips over type rituelen die je kunt inzetten. Laat het mij weten in de comments en ik stuur het je toe.

Neem contact op
Meer bezoekers

Meer bezoekers

door | aug 21, 2024 | Geen categorie

Meer bezoekers

Nederland heeft afgelopen jaar heel erg zijn eigen land ontdekt. Welke kansen biedt dat? Dat was onderwerp van gesprek op de Toerisme Top van de NBTC in Winterswijk.

Meteen dacht ik aan de kansen voor de mooie kerken, kloosters en wegkapellen die Nederland rijk is. Toeristen uit eigen land die naast musea, natuur en ambachten, ook langs het religieuze erfgoed wandelen of fietsen. Door lokaal partijen meer te laten samenwerken, maakt dat recreëren op die locatie een stuk aantrekkelijker. Kijk maar op deze afbeelding, hoe ze in Toledo de gebedshuizen met elkaar verbinden voor toeristen.

Dat springt meteen in op de behoefte om ‘recreatie en welzijn’ centraal te stellen als over toerisme wordt gesproken, in plaats van alleen ‘destination’.

Wil je de mogelijkheden ontdekken van religieus erfgoed & toerisme? Stuur een mail, dan bel ik graag om samen eens te sparren. Helemaal vrijblijvend uiteraard.

 

Neem contact op
Gebouwenruil

Gebouwenruil

door | aug 20, 2024 | Geen categorie

Gebouwenruil

Heb jij er wel eens aan gedacht? Een gebouwenruil. Specifiek: het kerkgebouw ruilen met een ander gebouw.

Want veel kerken komen leeg te staan. Vaak is er toch de wens om het gebouw te houden, maar wel met een passende invulling. In gesprek met betrokkenen zoek ik dan naar een goede oplossing.

Gebouwenruil is een antwoord dat ik vaak hoor bij dorpsgesprekken over een nieuwe bestemming voor het kerkgebouw:

  • Verplaats de activiteiten van bijvoorbeeld het sociaal cultureel centrum naar het kerkgebouw.
  • Bouw woningen op de plaats van het sociaal/cultureel centrum.

Eenvoudig gezegd: 2 stappen voor nieuw gebruik van de kerk. Ik vind het een mooi streven en ja, het is gemakkelijker gezegd dan gedaan, én het vraagt veel energie om al die stappen te zetten.

Maar de praktijk van alledag, die vooral ook neogotische kerken zullen herkennen, is dat het lastig is om een goede nieuwe bestemming te vinden. En bij de vraag ‘wat gaat er met het kerkgebouw gebeuren?’, vind ik deze optie van ‘functieruil’ de moeite van het onderzoeken waard.

Wat is ervoor nodig? Veel stakeholders moeten met elkaar om tafel, constructief overleg en een lang uithoudingsvermogen. Er zijn integrale ontwikkelplannen nodig.

Maar als het twee-stappen-plan van de ‘gebouwenruil’ uiteindelijk werkt, is er in elk geval een goede oplossing om het kerkgebouw nog decennia op een betekenisvolle manier in gebruik te laten zijn. Er kan dan altijd een ruimte behouden blijven voor rituelen en bezinning. Weer een toekomst voor erfgoed. Daar ga ik voor!

Wil je weten hoe het kerkgebouw in jouw plaats ‘opnieuw in gebruik’ kan? Bel of stuur een mail voor een vrijblijvend kennismakingsgesprek.

Neem contact op